Δευτέρα, 19 Αυγούστου 2013

Η Αίγυπτος στο χείλος του εμφυλίου πολέμου

Η Αίγυπτος στο χείλος του εμφυλίου πολέμου
Πηγή: Reuters


19 Αυγούστου 2013 Νικολάι Σουρκόφ
Η κατάσταση στην Αίγυπτο χειροτερεύει δραματικά, ενώ, όλα δείχνουν ότι βρίσκεται στα πρόθυρα εμφυλίου. Ηδη, ένας «μίνι εμφύλιος» είναι σε εξέλιξη. Ρώσοι ειδικοί αναλύουν την κατάσταση και τα πιθανά σενάρια για έξοδο από την κρίση ή για περαιτέρω υποτροπή. 
 Λόγω της ραγδαίας επιδείνωσης της κατάστασης στην Αίγυπτο, το υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας συνέστησε στους πολίτες της να μην επισκέπτονται τη χώρα. Στο μεταξύ, το υπουργείο Εκτάκτων Καταστάσεων είναι σε ετοιμότητα για να εκκενώσει την Αίγυπτο από Ρώσους πολίτες, εάν λάβει τέτοια εντολή.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, εξαιτίας της καταστολής των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Κάιρο και σε άλλες πόλεις, αλλά και της χρήσης όπλων εκ μέρους μερίδας των διαδηλωτών (υπάρχουν πολλά βίντεο που δείχνουν την «περιφρούρηση» των διαδηλωτών με Καλάσνικωφ και πιστόλια), σκοτώθηκαν περισσότεροι από 500 άνθρωποι. Από τις 14 Αυγούστου στην Αίγυπτο έχει κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης, ενώ σε 11 επαρχίες ισχύει απαγόρευση της κυκλοφορίας.
Θα κυριαρχήσει η σύνεση;
Τo μέγεθος και η αγριότητα των συγκρούσεων στο Κάιρο δημιουργεί φόβους ότι στην Αίγυπτο θα ξεκινήσει ένας εμφύλιος πόλεμος. Οι ρώσοι αναλυτές παραδέχονται ότι ο κίνδυνος μια σύγκρουσης είναι μεγάλος, αλλά υπολογίζουν στη σύνεση της αιγυπτιακής ελίτ που μπορεί να οδηγήσει σε μια συμφωνία της τελευταίας στιγμής.
Η καθηγήτρια του τμήματος Ανατολικών σπουδών του Κρατικού Πανεπιστημίου Διεθνών Σχέσεων της Μόσχας, Μαρίνα Σαπρόνοβα, θεωρεί ότι, δεδομένων των τελευταίων γεγονότων, δεν θα πρέπει να αναμένεται σύντομη σταθεροποίηση της κατάστασης. Χαρακτηρίζει την κατάσταση πολύ δύσκολη, σε μια μεγάλη χώρα όπου η κοινωνία είναι διαιρεμένη. Ωστόσο, δηλώνει σίγουρη ότι δεν θα υπάρξει εμφύλιος πόλεμος στην Αίγυπτο, κατά το σενάριο της Λιβύης ή της Συρίας. Καθώς, το επαναστατικό στοιχείο δεν είναι τόσο ισχυρό και το σημαντικότερο, δεν υπάρχει εξωτερική υποστήριξη. Οι χώρες με σημαντικό ρόλο στην περιοχή δεν επιθυμούν αποσταθεροποίηση.
Η Μαρίνα Σαπρόνοβα πιστεύει ότι τελικά η Αίγυπτος θα επιστρέψει στο παλιό σύστημα, εφόσον στη χώρα -όπως και πριν- υπάρχουν μόνο τρεις αληθινές πολιτικές δυνάμεις: Οι ισλαμιστές, οι εκπρόσωποι του προηγούμενου καθεστώτος και ο στρατός. Σύμφωνα με την ίδια, τα πάντα θα κριθούν από τη συναίνεση των τριών αυτών δυνάμεων, επειδή δεν υπάρχουν άλλες δυνάμεις οι οποίες θα μπορούσαν να επηρεάσουν την κατάσταση.
Σχέδιο πολιτικής διευθέτησης  
Συνοψίζοντας, η Σαπρόνοβα  αναφέρει ότι σημαντικό ρόλο στη χώρα θα παίξει ο στρατός και σύντομα θα εμφανιστεί λογικά ένα σχέδιο πολιτικής διευθέτησης, ένα είδος οδικού χάρτη που θα έχουν επεξεργαστεί οι στρατιωτικοί. Το Σύνταγμα θα αλλάξει, οι τροποποιήσεις θα επεκταθούν και στις εξουσίες του προέδρου, οι οποίες θα μειωθούν, ενώ αντίθετα ο ρόλος του στρατού θα αναβαθμιστεί. Το νέο Σύνταγμα θα έχει ως βάση την επανεκκίνηση του πολιτικού συστήματος με τη δημιουργία μιας προσωρινής κυβέρνησης και τη διεξαγωγή εκλογών.
Η συνομιλητής της RBTH πρόσθεσε ότι η κατάσταση στην Αίγυπτο θα εξαρτηθεί από το πόσο έγκαιρα η κυβέρνηση θα καταφέρει να λύσει τα οικονομικά προβλήματα, και αποδίδει σπουδαία σημασία στη βοήθεια εξωτερικών παραγόντων, όπως για παράδειγμα της Σαουδικής Αραβίας.
Το τελικό ξεκαθάρισμα;
Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Ανθρωπιστικών Επιστημών, Γκριγκόρι Κοσάτς, υποστηρίζει πως τα σημερινά γεγονότα στην Αίγυπτο αποτελούν τη δεύτερη και τελική πράξη του κρατικού πραξικοπήματος, διευκρινίζοντας ότι στη χώρα υπήρχαν δυο πόλοι ισχύος και ο ένας από αυτούς θα επιχειρούσε αργά ή γρήγορα να εξοντώσει τον άλλο. Ο ίδιος πάντως, προειδοποιεί ότι στην Αίγυπτο υπάρχουν αρκετοί και σοβαροί λόγοι για να ξεσπάσει εμφύλιος. Σήμερα, όπως εξηγεί, γίνεται απόπειρα να εξαιρεθούν οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι από την πολιτική διαδικασία, κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα τη ριζοσπαστικοποίηση του κινήματος. Τα μέλη του θα περάσουν στη μυστική δράση με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Θα υπάρξει αντιπαράθεση των εκτός νόμου ισλαμιστών με τις επίσημες αρχές.

Ο Κοτσάκ θεωρεί επίσης ότι το σημερινό κύμα βίας μπορεί να προκαλέσει μια διάσπαση στις δυνάμεις ασφαλείας και το πέρασμα ενός τμήματός τους στην πλευρά των Αδελφών Μουσουλμάνων, εφόσον ισλαμικοί πυρήνες υπάρχουν πιθανότατα και στον στρατό, στην αστυνομία και στις μυστικές υπηρεσίες. Όπως εκτιμά, την κρίση μπορεί να επιδεινώσει το γεγονός ότι οι αιγυπτιακές Αρχές είναι εξαιρετικά ασταθείς. Ειδικότερα, στην κυβέρνηση δεν υπάρχει ενιαία θέση ως προς τον τρόπο που πρέπει να αντιμετωπιστούν οι διαδηλωτές. Κάτι που αποδεικνύει η παραίτηση του Ελ Μπαραντέι, τον οποίο μπορεί να ακολουθήσουν και άλλα υψηλά ιστάμενα πρόσωπα.
Αναφερόμενος στο πολιτικό μέλλον της Αιγύπτου, ο Κοτσάκ επεσήμανε ότι στις συνθήκες αδυναμίας της δημόσιας διοίκησης, οι στρατιωτικοί μπορεί να προχωρήσουν στην εγκαθίδρυση μιας σκληρής δικτατορίας, αλλά η περίοδος αυτή δεν θα είναι μακρά, διότι η διεθνής κοινότητα θα αντιμετωπίσει πολύ αρνητικά κάτι τέτοιο. Οι στρατηγοί δεν θέλουν να χάσουν την εξωτερική βοήθεια, και γι’ αυτό θα υποχρεωθούν να αποκαταστήσουν την κοινοβουλευτική ζωή και να υϊοθετήσουν ένα νέο Σύνταγμα.
Νέα Αλγερία η Αίγυπτος
Ο καθηγητής της Σχολής Διεθνούς Πολιτικής του Κρατικού Πανεπιστημίου Μόσχας, Βασίλι Κουζνετσόφ, ανέφερε σε συνέντευξή του στη RBTH, ότι στην Αίγυπτο θα πρέπει πιθανότατα να αναμένεται μια μακρά περίοδος πολιτικής βίας, όπως στην Αλγερία τη δεκαετία του ΄90, παρά ένας εμφύλιος πόλεμος στη μορφή που αυτός διεξάγεται στη Συρία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι παράγοντες που αποσταθεροποιούν την κατάσταση είναι οι εξής:
1. Ο διχασμός της κοινωνίας σε δυο περίπου ίσες αριθμητικά παρατάξεις
2. Η ύπαρξη οξύτατων οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων, τα οποία είναι αδύνατο να επιλυθούν γρήγορα
3. Η μεγάλη ποσότητα όπλων στα χέρια του πληθυσμού και η εισροή ανταρτών από τη Λιβύη και τη Συρία.
Ο Κουζντετσόφ μιλά για δύο σενάρια κατά τα οποία μπορούν να εξελιχθούν τα γεγονότα.
-Το πρώτο. Οι πολιτικές ελίτ μπορεί να αποδειχθούν σοφότερες από τον πληθυσμό και να φτάσουν σε έναν συμβιβασμό που θα κατευνάσει τις μάζες. Αυτό όμως είναι δυνατό μόνο αν ο λαός δεν διαθέτει όπλα.
-Το δεύτερο, είναι η ένοπλη σύγκρουση.
Όπως τόνισε, για να ξεπεραστεί η κρίση, οι στρατιωτικοί πρέπει καταρχήν να αφαιρέσουν τον οπλισμό από τους πολίτες και να έρθουν σε συνεννόηση με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους. Θα πρέπει να δημιουργηθεί μια κυβέρνηση «τεχνοκρατών»-προσωπικοτήτων, και σίγουρα, καμία κοινοβουλευτική Δημοκρατία δεν πρέπει να υπάρξει τα προσεχή ένα-δυο χρόνια. Θα ήταν επίσης, μεγάλο λάθος των Αρχών να επιζητήσουν τη συνεργασία αυτών που βρίσκονται στις διαδηλώσεις. Ωστόσο, μπορεί να συσταθεί κάποιο συμβουλευτικό όργανο με τη συμμετοχή των ισλαμιστών. Επιθυμητή τέλος, θα ήταν η επωφελής συμμετοχή των Αιγυπτίων της διασποράς, επισημαίνει.




πηγή 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου